Reforma podatkowa czeka na decyzję prezydenta. Wyliczenia skutków się rozchodzą
Rządowa reforma podatkowa czeka na decyzję Karola Nawrockiego. Wyliczenia skutków przepisów wskazują, że w przyszłym roku budżet zyska na niej 444 mln zł, a NFZ blisko 2,2 mld zł, choć zmiany miały być dla finansów państwa neutralne. Analitycy prezydenta przedstawiają zupełnie inne szacunki.
Zmiany w podatkach zapowiedzieli Donald Tusk i Andrzej Domański. Dokument z oceną skutków regulacji pokazuje, że po wejściu przepisów w życie kasa państwa będzie w przyszłym roku bogatsza o 444 mln zł, a NFZ o blisko 2,2 mld zł. Wcześniej rządzący zapewniali, że przebudowa danin nie zmieni salda budżetu.
Ostatnie słowo należy do Karola Nawrockiego, a rozstrzygnięcia wciąż nie ma. Projekt bada zespół prezydenckich doradców i analityków, a przygotowane dla niego opracowania mówią o innej skali skutków: podatnicy, zarówno osoby prywatne, jak i firmy, mieliby w 2027 r. oddać fiskusowi o 13 mld zł więcej, niż wynosiłyby ich obciążenia bez reformy. To właśnie takimi liczbami prezydent może uzasadnić ewentualne weto.
Wśród ekonomistów pojawiają się łagodniejsze diagnozy. Jacek Tomkiewicz, zasiadający w Radzie Fiskalnej, ocenia propozycje jako umiarkowanie korzystne i widzi w nich przesunięcie systemu ku większej progresji, bez skutków dla salda finansów publicznych. Reakcja rynku była spokojna, bo spodziewano się posunięć znacznie ostrzejszych. Za główne ryzyko ekonomista uznaje możliwy brak prezydenckiej akceptacji ustaw.
Osobną kwestią jest stanowisko Brukseli. W ramach ograniczania nadmiernego deficytu polski rząd deklarował Komisji Europejskiej między innymi, że progi podatkowe pozostaną nietknięte, a zapowiedziana reforma dotyka właśnie tego obszaru. Komisja nie zamierza jej jednak blokować, choć jej zgoda jest obwarowana warunkami.
Relacje rozchodzą się w kluczowym punkcie, czyli w cenie reformy. Raz mowa o rozwiązaniu obojętnym dla budżetu, gdzie indziej o dodatnim wyniku rzędu 444 mln zł dla państwa i 2,2 mld zł dla NFZ, a jeszcze inne szacunki wskazują na 13 mld zł dodatkowych obciążeń podatników w 2027 r.
Warto pamiętać, że spór toczy się na tle szerszej krytyki obowiązujących reguł. W ankiecie wśród ekonomistów wskazywano, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, pomyślany dla drobnych firm, pozwala dziś dobrze zarabiającym unikać danin, a podobnych luk jest w systemie więcej. W szerszym ujęciu pytanie brzmi więc nie tylko o stawki, ale i o to, czy reforma domyka te furtki.