Maturzysta traci status ucznia. Wrzesień decyduje o rencie i składkach
Po 31 sierpnia tegoroczni absolwenci szkół ponadpodstawowych przestają być uczniami w rozumieniu przepisów. Konsekwencje są dwie i obie dotyczą pieniędzy: ciągłości renty rodzinnej oraz składek od umowy zlecenia. O jednym i drugim rozstrzyga to, kiedy dokumenty trafią do ZUS.
Renta rodzinna dla uczniów ostatnich klas kończy się wraz z sierpniem. Wrześniowa wypłata pozostaje możliwa, ale pod dwoma warunkami: przyjęciem na pierwszy rok studiów oraz dostarczeniem do ZUS wniosku o dalszą wypłatę świadczenia wraz z uczelnianym zaświadczeniem. Gdy uczelnia nie zdąży wydać dokumentu, wystarczy oświadczenie o zamiarze nauki — z planowaną datą jej rozpoczęcia i zobowiązaniem, że potwierdzenie trafi do urzędu nie później niż w miesiącu startu roku akademickiego.
Kluczowa jest data wpływu papierów. Komplet dostarczony dopiero w październiku oznacza, że pieniądze za wrzesień przepadają — świadczenie liczy się od tego miesiąca, w którym wniosek z załącznikami dotarł do urzędu. Podobnie wygląda sytuacja, gdy nauka ruszy później, choćby w listopadzie: wrzesień wtedy wypada. Samo oświadczenie sprawy nie zamyka. Jeśli w październiku zabraknie potwierdzenia z uczelni, wypłacone wcześniej pieniądze trzeba oddać.
Druga sprawa to zlecenia. Do 31 sierpnia młody zleceniobiorca ze statusem ucznia nie płaci ani składek społecznych, ani zdrowotnej. Wraz z wrześniem ubezpieczenia stają się dla niego obowiązkowe w pełnym zakresie. Wyjątek dotyczy osób, które 1 października zaczynają studia wyższe: okazanie pracodawcy potwierdzenia o przyjęciu jeszcze we wrześniu przywraca zwolnienie za ten miesiąc i podnosi wypłatę na rękę. ZUS traktuje wówczas taką osobę jak ucznia do 30 września.
„Wrzesień jest takim miesiącem przejściowym, w którym absolwent szkoły ponadpodstawowej nie jest już uczniem, ale nie ma jeszcze statusu studenta" — tłumaczy rzeczniczka ZUS z województwa dolnośląskiego, Iwona Kowalska-Matis. Te same wyjaśnienia pojawiają się jednak również jako wypowiedź Wojciecha Dyląga, rzecznika ZUS z województwa podkarpackiego — relacje rozchodzą się co do tego, kto je przedstawił.
Niejednolicie brzmią też terminy dla pozostałych grup. Obok apelu o załatwienie formalności jeszcze we wrześniu pojawia się informacja, że uczniowie po 16. roku życia, którym wygasło zaświadczenie o kontynuowaniu nauki, mają czas do końca września, a studenci — do 31 października.
Warto pamiętać, że w tym samym okresie krzyżują się dwa niezależne obiegi dokumentów: jeden prowadzi do ZUS w sprawie świadczenia, drugi do pracodawcy w sprawie składek. Zaniedbanie jednego z nich uderza w domowy budżet niezależnie od drugiego.